Hervorming omgevingsvergunningsprocedures in Vlaanderen, een stap richting vereenvoudiging?

resolved_banner

Sinds 2016 werden in Vlaanderen de stedenbouwkundige vergunningen en milieuvergunningen samengevoegd om enkel nog “omgevingsvergunningen” af te leveren. Deze eerste grote verandering vond plaats in 2017 via de “codextrein”. 

Op 9 mei van dit jaar keurde het Vlaams Parlement een decreet goed dat opnieuw ingrijpende wijzigingen aanbrengt aan de regels inzake omgevingsvergunningen. Het decreet draagt de titel “Decreet van 17 mei 2024 tot wijziging van de regelgeving betreffende de omgevingsvergunning wat betreft de invoering van een modulaire omgevingsvergunningsprocedure en het omgevingsbesluit”. 

Dit decreet betreft enerzijds de herziening van de bestaande procedures en de versoepeling ervan. Anderzijds wordt een procedure gecreëerd die zowel de vergunningsaspecten als de wijziging van een ruimtelijk uitvoeringsplan combineert, het zogenaamde “omgevingsbesluit”. 

 

1. Modulaire omgevingsvergunning 

Wat de procedurele veranderingen betreft, was het doel van deze hervorming, die er kwam na een lange evaluatieperiode van het huidige systeem, om de procedures flexibeler en dus sneller te maken. Op die manier wenst de decreetgever te voorkomen dat de aanvragers bij weigering de procedure helemaal opnieuw moeten beginnen, waardoor kostbare tijd verloren gaat. 

De twee huidige procedures, de “vereenvoudigde” en de “normale” procedure, zullen worden vervangen door een “modulaire procedure”. Het doel van deze “modulaire procedure” is om aanvragen soepeler te laten verlopen en om aanpassingen en correcties te vergemakkelijken en aan te moedigen. Indien nodig kunnen zo verschillende correcties aangebracht worden in de loop van het project. 

De hervorming voorziet ook in de invoering van een procedure voor de wijziging, voor of tijdens de uitvoering, van een reeds verleende vergunning, vergelijkbaar met de bepalingen van de Brusselse Codex Ruimtelijke Ordening omtrent de wijzigingsvergunning. Dit zorgt ervoor dat het huidige systeem wordt verduidelijkt en dat lichte wijzigingen voor of tijdens de uitvoering van de werken gemakkelijker worden. Op die manier kan de hoofdvergunning worden behouden. 

 

2.Het omgevingsbesluit 

Naast deze belangrijke procedurele vernieuwingen is een andere innovatie in het decreet de invoering van het “omgevingsbesluit”. 

Dit nieuwe instrument, dat de kenmerken van een “plan” en een “vergunning” samenvoegt, moet een oplossing bieden voor projecten, voornamelijk van algemeen belang, waarvoor in de huidige procedure eerst een wijziging van de geldende plannen nodig is alvorens een vergunningsprocedure te kunnen opstarten. Door deze twee (lange) procedures gaat veel tijd en geld verloren. 

De nieuwe procedure moet het mogelijk maken om het ruimtelijk rendement te verhogen in de context van de “bouwshift” (het feit dat de bebouwingsdichtheid in bepaalde gebieden wordt verhoogd om de verharding van nieuwe oppervlakten te verminderen of zelfs te vermijden). Daarnaast moet het er ook voor zorgen dat situaties van zonevreemdheid verminderen. Dergelijke situaties ontstaan wanneer een gebouw in een gebied staat waar het niet hoort te staan, wat belangrijke juridische gevolgen heeft die over het algemeen de mogelijkheid verminderen om een omgevingsvergunning te verkrijgen voor het gebouw in kwestie. 

Het nieuwe “omgevingsbesluit” wordt ook geacht een meer gepaste oplossing te bieden voor bedrijven die moeilijkheden ondervinden om zich uit te breiden en te ontwikkelen op de eigen percelen of naar naburige percelen. Deze oplossing wordt tot nog toe slechts moeilijk geïmplementeerd door middel van het huidige “stedenbouwkundig attest”. 

De doelstellingen om de procedures te vereenvoudigen en te versnellen zijn lovenswaardig. De afdeling Wetgeving van de Raad van State, die een zeer kritisch advies heeft uitgebracht over bepaalde punten van het decreet, biedt al een aantal argumenten aan de tegenstanders van de hervorming aan. Zij zullen de tekst kunnen aanvechten bij het Grondwettelijk Hof om bepaalde artikelen te laten vernietigen (binnen zes maanden na publicatie in het Belgisch Staatsblad), of aan administratieve rechtbanken, waaronder de Raad voor Vergunningsbetwistingen, vragen  om prejudiciële vragen stellen aan dit Hof. 

De tijd zal leren of het doel om de afgifte van vergunningen te versnellen en “kafkaiaanse” situaties (in de woorden van milieuminister Demir) te verminderen, verwezenlijkt zal worden. 

De inwerkingtreding van het decreet zal door de Vlaamse Regering worden bepaald in één of meerdere besluiten die later zullen worden uitgevaardigd. 

Hier vindt u de link naar de website van het Vlaams Parlement met de aangenomen tekst, de adviezen inclusief die van de Raad van State en de parlementaire behandeling: https://omgeving.vlaanderen.be/nl/decreet-modulaire-omgevingsvergunningsprocedure-en-omgevingsbesluit#:~:text=Op%2017%20mei%202024%20bekrachtigde,de%20%C2%B2en%20het%20omgevingsbesluit%E2%80%9D). 

Heeft u vragen over omgevingsrecht (stedenbouw en milieu) in Vlaanderen? 

 

Aarzel dan niet om contact op te nemen met Laurent Delmotte (ld@resolved.law), Bart Van Hyfte (bv@resolved.law) of Maximilien Storme (ms@resolved.law) via mail of via telefoon +32 315 53 00 en onze site www.resolved.law.

Ondernemingsrecht

RESOLVED begeleidt uw onderneming (vennootschap of vereniging) in alle aspecten van haar bestaan, van de oprichting tot de overdracht of ontbinding hiervan, evenals in de

Immobiliënrecht

De advocaten van RESOLVED beschikken over een ruime ervaring op het vlak van het immobiliënrecht, met een bijzondere focus op de interactie tussen de burgerlijke

Overheidsopdrachten

De advocaten van RESOLVED geven advies aan de aanbestedende overheden omtrent  de keuze van de gunningswijze en de redactie van de opdrachtdocumenten. Dit advies heeft

Financieel recht

Sinds meer dan 20 jaar staan de advocaten van RESOLVED hun clienten bij op het vlak van het financieel- en het bankrecht, met name inzake